Uit je hart – De Pitchcoach

“Ik doe dat nooit vanuit een briefje,” zegt de kunstenares verontschuldigend tegen de zaal als ze opnieuw over een voorgelezen zin struikelt. Ze kijkt naar iemand op de voorste rij: “Volgende keer doe ik het weer uit mijn hart”.

Ik zit in Hotel Des Indes bij de uitreiking van de Witte Anjer Prijs, dé prijs voor mensen die zich bijzonder inzetten voor militaire veteranen. En niet als pitchcoach, maar om een ex-collega van de politie, brigadier Freddy Boonstra te steunen. Hij heeft project NOVA-NL grootgemaakt. Het project dat ik tijdens mijn laatste 2 jaar bij Defensie van het Verenigd Koninkrijk naar Nederland heb gehaald. Om veteranen die met de politie in aanraking komen hulp op maat te geven.

Maar ondanks dat ik er niet als pitchcoach zit, kan ik mijn pitchcoachingsbril niet afzetten. Want er is van alles te zien. Vooral het verschil tussen de sprekers die van papier spreken en die staand-vrije hand spreken (zoals dat bij Defensie heet) is groot.

Geroutineerde sprekers generaal Leo Beulen en politica Angelien Eijsink spreken zonder hun notities te raadplegen, kijken daardoor rustig de zaal in en hebben dus écht contact met ons.  

Maar diverse andere sprekers spreken van papier, waaronder dus de kunstenares van de Witte Anjer Prijs zelf, prinses Margarita de Bourbon de Parme. En dat zorgt dat het minder vloeiend klinkt en er minder contact met het publiek is. Iets wat ik als pitchcoach uiteraard niet aanraad.

Na afloop loop ik naar haar toe. “Wat maakt nou dat u niet uit uw hart heeft gesproken, maar voor dat briefje hebt gekozen?”, vraag ik nieuwsgierig.

“Omdat ik iets wilde zeggen over mijn grootvader”, zegt ze. Ik begrijp dat ze doelt op prins Bernhard, als drager van de witte anjer de naamgever van de prijs. “En ik wilde het goed zeggen, zodat het niet weer verkeerd geciteerd wordt in de pers. De aandacht moet vandaag uitgaan naar de genomineerden voor de Witte Anjer Prijs. Voor alle geweldige dingen die ze voor veteranen doen. Niet naar ons”.      

Ik begrijp waarom ze ervoor gekozen heeft om haar woorden zorgvuldig te kiezen. Opschrijven helpt daarbij absoluut. Dat doe ik met mijn cliënten ook altijd, hun pitches en korte speeches op papier zetten.

Maar ik wil wel graag dat ze het voordragen zonder papier. Echter, als ik dat voor het eerst tegen een cliënt zeg, zeggen ze vaak hetzelfde als wat prinses Margarita direct daarna zegt: “En ja, uit het hoofd leren van zinnetjes, daar ben ik niet zo goed in”.

Ik moet lachen. “Ik ook niet,” beken ik. “Ik kan dat absoluut niet. En heel veel van mijn cliënten ook niet. Of ze hebben er simpelweg geen tijd voor. Want uit je hoofd leren kost veel tijd.”  Ze knikt.  “De oplossing is om niet uit je hoofd te leren, maar in je lijf”, zeg ik. En we praten daar nog even over door.

Het maakt dat ik wel weer begrijp waarom iemand ervoor kiest om van papier te lezen. Als de inhoud superbelangrijk is, dan kies je er sneller voor om de vorm tweede viool te laten spelen. Een begrijpelijke keuze als je denkt dat het niet anders kan, maar het is wel jammer voor je publiek. Want goed presenteren = inhoud + vorm!

📷: Kunstenares Witte Anjer Prijs 2024 prinses Margarita de Bourbon de Parme (foto: Cees Wijburg)