Spreken voor heel Nederland: Veteranendag

“Wat doet een pitchcoach eigenlijk?”, wordt mij weleens gevraagd. Van alles, onder andere het verbeteren van pitchteksten. Ook voor mensen die al goede pitches hebben.

Zo gaat dat in de praktijk:Rick Torenstra heb je wellicht gezien op televisie tijdens Veteranendag 2020 in de Ridderzaal. Hij is de jonge veteraan in burger die vertelde hoe hij bij een zelfmoordaanslag een oog was kwijtgeraakt en hersenletsel had opgelopen. Hij vroeg mij om mee te kijken naar de tekst van zijn 2-minuten-pitch op live televisie om te zien hoe we die nog krachtiger konden maken.

Hij beschreef in de eerste versie zijn hersenletsel als volgt:

“Jaren later werd duidelijk dat ik ook een hersenbeschadiging heb opgelopen tijdens de aanslag. Voornamelijk de hersenbeschadiging heeft veel impact op mijn dagelijkse leven en op dat van mijn thuisfront.”

Prima concept: een hersenbeschadiging heeft heel veel impact op je dagelijks leven. Als pitchcoach kijk ik wat we kunnen doen om dat concept verder te versterken. Mijn commentaar hierop was tweeledig. Allereerst, probeer er meer emotie in te krijgen, want daarmee neem je mensen mee, raak je ze. Ten tweede gebruik daarbij een voorbeeld, want anders wordt het niet concreet voor ze. Ik ken zijn verhaal, omdat ik vaker met hem heb gewerkt als pitchcoach, dus suggereerde iets wat zijn dochter ooit tegen hem had gezegd (“mama, waarom heb je van alle papa’s in de wereld deze papa gekozen?”), of iets over hoe lastig het is om te plannen. Maar dat zijn niet meer dan suggesties. Mijn uitgangspunt is dat de tekst van de pitcher zelf moet blijven. Het moeten zijn woorden blijven.

Hij komt dan terug met:

“Voornamelijk de hersenbeschadiging heeft veel impact op mijn dagelijkse leven en op dat van mijn thuisfront. Van de afgelopen 12 jaar kan ik me maar weinig herinneren, zoals belangrijke gebeurtenissen als mijn trouwdag en geboorte van mijn kinderen.”

Dat vond ik een krachtige verbetering, heel goed. Want dit is een heel kort, heel concreet voorbeeld van wat een hersenbeschadiging in het dagelijks leven doet met je. En dan ook nog over onderwerpen die emotie oproepen bij het publiek: trouwdag, geboorte van je kinderen. Dat is iets wat mensen voor zich kunnen zien. Ze kunnen invoelen wat een impact het op hen zou hebben.

Hij heeft dus een heel goed voorbeeld gekozen en een prima concept neergelegd. Nu nog een laatste slag: het moet nog spreektaal worden. Daarvoor adviseer ik om ‘voornamelijk’ te vervangen door ‘vooral’ en de zinnen korter te maken. Als laatste adviseer ik om te werken met een herhaling van datgene wat het belangrijkst is. Hier dat je herinneringen weg zijn.

Ik geef hem een voorbeeld van hoe ik het zou oplossen:

Van de afgelopen 12 jaar kan ik me maar weinig herinneren. Belangrijke gebeurtenissen zijn weg. Mijn trouwdag. De geboorte van mijn kinderen. Weg.

Dat is ook de tekst die hij uiteindelijk heeft uitgesproken.

Dit is dus één van de vele facetten van pitchcoaching: teksten nóg krachtiger maken. Een onderdeel waar mijn jarenlange ervaring als auteur handig van pas komt.